{"4":"

Położenie i początki wsi

Maszkowice leżą na trasie między Łąckiem a Jazowskiem. Miejscowość położona jest malowniczo w dolinie Dunajca, w otoczeniu sadów, pagórków i stromych stoków, które tworzą naturalny amfiteatr widokowy. Pierwsza historyczna wzmianka o Maszkowicach pochodzi z 1280 roku i znajduje się w dokumencie fundacyjnym na rzecz klasztoru klarysek w Starym Sączu. Od średniowiecza wieś należała do dóbr biskupich, a później do miejscowej szlachty.

Według legendy to tutaj urodził się Zyndram z Maszkowic – rycerz i dowódca spod Grunwaldu, wierny królowi Władysławowi Jagielle. Choć nie istnieją źródła jednoznacznie potwierdzające ten fakt, tradycja utrwaliła go jako symbol lokalnej dumy i bohaterstwa.

\n\n

Góra Zyndrama – strażniczka pradziejów

Nad wsią wznosi się Góra Zyndrama (ok. 400 m n.p.m.), miejsce o wyjątkowym znaczeniu archeologicznym. To jedno z najstarszych stanowisk osadniczych w Polsce – odkryto tu pozostałości osady obronnej z epoki brązu, datowanej na ok. 1750–1550 p.n.e.

Archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego odsłonili fragmenty kamiennych fortyfikacji, uznawanych za jedne z najstarszych w Europie Środkowej. Znaleziska wskazują, że w tym miejscu istniała dobrze zorganizowana osada utrzymująca kontakty z kulturą mykeńską. Na szczycie góry znajduje się pomnik poświęcony Zyndramowi, skąd rozciąga się panorama Doliny Łącka i Beskidu Sądeckiego.

\n\n

Źródła siarczane i natura

W rejonie Dunajca znajdują się źródła siarczanej wody mineralnej, znane miejscowej ludności od wieków. Woda ta zawiera jod i siarkę, co nadaje jej specyficzny zapach oraz przypisuje właściwości zdrowotne – szczególnie w leczeniu schorzeń skóry i dróg oddechowych. Choć źródła nie są zagospodarowane, stanowią ciekawy element przyrodniczego krajobrazu wsi.

\n\n

Społeczność i współczesność

Maszkowice to dziś wieś o zróżnicowanej strukturze społecznej. Oprócz ludności polskiej mieszka tu społeczność Romów ze szczepu Bergitka Roma – około 150 osób. Osiedlili się po II wojnie światowej, pracując w kamieniołomach i gospodarstwach, a obecnie stanowią integralną część lokalnego krajobrazu kulturowego.

W ostatnich latach gmina podejmowała działania na rzecz poprawy warunków życia Romów – m.in. przekazano im kontenery mieszkalne i umożliwiono zameldowanie w Jazowsku. Ich obecność oraz pielęgnowane tradycje sprawiają, że Maszkowice to jedno z nielicznych miejsc w Małopolsce, gdzie kultura romska zachowała autentyczną formę.

\n\n

Maszkowice w filmie

W ostatnich latach Maszkowice przyciągają także ekipy filmowe. To tutaj realizowano część zdjęć do serialu Netflixa „Infamia”, opowiadającego o dorastaniu w społeczności romskiej oraz konflikcie między tradycją a współczesnością. Produkcja zdobyła uznanie widzów i krytyków, otrzymała liczne nagrody i została okrzyknięta najlepszym polskim serialem roku.

Dzięki serialowi niewielka romska wioska pod Łąckiem pojawiła się na światowych ekranach, a Maszkowice stały się symbolem miejsca, gdzie tradycja i współczesność splatają się w jednym kadrze.

\n\n

Ciekawostka

Maszkowice nazywane są niekiedy „polskimi Mykenami” – ze względu na kamienne mury z epoki brązu. To jedyne miejsce w Polsce, gdzie pradzieje, legenda, współczesna kultura romska i świat filmu tworzą wspólną, żywą opowieść.

","13":"

Location and early history

Maszkowice is located between Łącko and Jazowsko, set picturesquely in the Dunajec Valley among orchards, hills and steep slopes forming a natural scenic amphitheatre. The first mention of the village dates back to 1280 in a foundation document for the Poor Clares monastery in Stary Sącz. From the Middle Ages the village belonged first to church estates, later to local nobility.

According to local legend, this is the birthplace of Zyndram of Maszkowice – a knight and commander at the Battle of Grunwald, loyal to King Władysław Jagiełło. Although there is no firm historical evidence, the tradition has preserved him as a symbol of local pride.

\n\n

Zyndram’s Mountain – guardian of prehistory

Above the village rises Zyndram’s Mountain (approx. 400 m a.s.l.), a site of exceptional archaeological importance. It is one of the oldest settlement locations in Poland: remains of a fortified Bronze Age settlement dated to 1750–1550 BC have been discovered here.

Archaeologists from the Jagiellonian University uncovered stone fortifications considered among the earliest in Central Europe. Finds indicate a well-organised settlement maintaining contacts with Mycenaean culture. At the summit stands a monument to Zyndram with a panorama of the Łącko Valley and the Sądecki Beskid range.

\n\n

Sulphur springs and nature

In the Dunajec area there are sulphur mineral springs known to locals for centuries. The water contains iodine and sulphur, giving it a characteristic smell and a reputation for therapeutic properties, especially in skin and respiratory ailments. Although undeveloped, the springs add interest to the village landscape.

\n\n

Community and modern life

Maszkowice today is a village with a diverse social structure. Alongside Polish residents lives a community of Bergitka Roma – around 150 people. They settled here after World War II, working in quarries and agriculture, and today are an integral part of the cultural landscape.

In recent years the municipality has taken steps to improve living conditions for the Roma community, providing housing containers and enabling registration in neighbouring Jazowsko. Their presence and traditions make Maszkowice one of the few places in Małopolska where Romani culture has been preserved authentically.

\n\n

Maszkowice on screen

In recent years Maszkowice has attracted film crews. Scenes for the Netflix series “Infamia” were shot here, telling the story of coming-of-age within a Romani community and the tension between tradition and the modern world. The series received critical acclaim and several awards.

Thanks to this production the small Romani village near Łącko briefly appeared on screens worldwide, making Maszkowice a symbol of a place where tradition and modernity meet in a single frame.

\n\n

Fact of interest

Maszkowice is sometimes called the “Polish Mycenae” due to its Bronze Age stone walls. It is the only place in Poland where prehistory, legend, living Romani culture and modern film intersect to form one continuous story.

","14":"

Poloha a začiatky obce

Maszkowice ležia na trase medzi Łąckom a Jazowskom. Obec je malebne situovaná v údolí rieky Dunajec, obklopená sadmi, kopcami a strmými svahmi. Prvá historická zmienka pochádza z roku 1280 v zakladacej listine kláštora klarisiek v Starym Sączi. Od stredoveku patrila obec cirkevným majetkom a neskôr miestnej šľachte.

Podľa miestnej legendy sa práve tu narodil Zyndram z Maszkowíc – rytier a veliteľ spod Grunwaldu, verný kráľovi Vladislavovi Jagellovi. Hoci historické pramene to jednoznačne nepotvrdzujú, tradícia uchovala túto postavu ako symbol miestnej hrdosti.

\n\n

Hora Zyndrama – strážkyňa praveku

Nad obcou sa dvíha Hora Zyndrama (približne 400 m n. m.), miesto výnimočného archeologického významu. Ide o jedno z najstarších sídelných miest v Poľsku – odkryli sa tu zvyšky opevnenej osady z doby bronzovej (1750–1550 pred n. l.).

Archeológovia z Jagelovskej univerzity objavili fragmenty kamenných fortifikácií, ktoré patria medzi najstaršie v strednej Európe. Nálezy dokazujú existenciu organizovanej komunity s kontaktmi na mykénsku kultúru. Na vrchole sa nachádza pomník Zyndramovi s výhľadom na Łącku dolinu a Beskid Sądecki.

\n\n

Sírne pramene a príroda

V okolí Dunajca sa nachádzajú pramene sírnej minerálnej vody známe miestnym obyvateľom po stáročia. Voda obsahuje jód a síru, má výraznú vôňu a pripisujú sa jej liečivé účinky, najmä pri kožných a respiračných problémoch. Pramene nie sú upravené, no tvoria zaujímavý krajinný prvok.

\n\n

Komunita a súčasnosť

Maszkowice sú dnes obcou s rozmanitou sociálnou štruktúrou. Okrem poľských obyvateľov tu žije komunita Rómov zo skupiny Bergitka Roma – približne 150 osôb. Usadili sa po druhej svetovej vojne, pracovali v lome a poľnohospodárstve. Dnes tvoria prirodzenú súčasť kultúrnej krajiny.

V posledných rokoch obec podporila zlepšenie životných podmienok Rómov, napríklad pridelením obytných kontajnerov či umožnením trvalého pobytu v Jazowsku. Vďaka ich tradíciám je Maszkowice jedným z mála miest v Malopoľsku, kde sa rómska kultúra zachovala v autentickej podobe.

\n\n

Maszkowice vo filme

V posledných rokoch obec priťahuje aj filmové štáby. Tu sa nakrúcali scény pre seriál Netflixu „Infamia“, ktorý rozpráva príbeh dospievania v rómskej komunite a konfliktu medzi tradíciou a moderným svetom. Seriál získal pozitívne ohlasy a viaceré ocenenia.

Vďaka tejto produkcii sa malá rómska osada pri Łącku objavila na svetových obrazovkách a Maszkowice sa stali symbolom miesta, kde sa tradícia a súčasnosť stretávajú v jednom zábere.

\n\n

Zaujímavosť

Maszkowice sa prezývajú „poľské Mykény“ – pre kamenné múry z doby bronzovej. Je to jediné miesto v Poľsku, kde pravek, legenda, rómska kultúra a film tvoria jeden živý príbeh.

Adres-y:

Adres-y: